Kritiek op zorghervorming neemt toe

op .

Zorgorganisaties, cliënten en mantelzorgers hebben geen vertrouwen in de zorghervorming en waarschuwen voor problemen en aanhoudende onduidelijkheid. Volgens staatssecretaris Van Rijn, de gemeenten en premier Rutte komt het allemaal goed.

Over ruim vijftig dagen is het zo ver. De zorghervorming die op 1 januari 2015 van kracht wordt, is volgens Van Rijn noodzakelijk om de continuïteit van zorg te borgen. VWS en gemeenten verwachten geen onoverkomelijke problemen.

Zorgen om wijkverpleging
Wijkverpleging moet vanaf 2015 de oplossing zijn voor de zorg thuis aan ouderen en langdurig zieken. Want nu ouderen met een lichte zorgvraag langer zelfstandig blijven wonen, moet de wijkverpleging zorgen voor goede zorg en ondersteuning thuis. Henri Plagge, raad van bestuur de Zorgboog, geeft aan dat zorgverzekeraars, naast de bezuiniging van 400 miljoen door het kabinet, er nog een schep bovenop doen. Zij korten op zowel het aantal uren zorg als het tarief. 'Onze wijkverpleegkundigen werken al heel doelmatig en kijken samen met familie en cliënt wat zij zelf kunnen en wat de verpleegkundigen moeten doen. De afgelopen jaren blijkt dat professionele zorg vaak snel minder kan worden als dit samen met de cliënt wordt besproken. Maar daar zitten natuurlijk wel grenzen aan, vooral bij zeer kwetsbare mensen.' De zorg en ondersteuning die de Zorgboog vanuit de wijkverpleging leveren, is al krap volgens Plagge. 'Als we die zorg verminderen, kunnen mensen het niet langer thuis redden. En dan gaat het mis want deze groep mensen komt niet meer in aanmerking voor een plek in een verzorgingshuis. Ik maak me daar ernstige zorgen over. Er is echt meer geld nodig om cliënten de nodige zorg te laten houden en wijkverpleegkundigen in dienst te houden, dan wat momenteel door zorgverzekeraars wordt ingekocht.'

Inkoop zorg draait om de prijs
Marc Veldhoven, bestuursvoorzitter Zuidzorg en Marcel Verboom, bestuursvoorzitter AV Zorggroep, deelden hun ervaring over het verloop van de zorginkoop. Initieel verloopt het contact met de gemeente goed. Maar als de inkoop start, neemt een speciaal zorginkoopbureau het proces over. 'Het probleem is dat deze bureaus zich alleen richten op de prijzen. En dat is rampzalig', zegt Veldhoven. Verboom voegt toe dat de inkopers niet vervelend of hard waren, maar ruimte voor onderhandelen was er amper. 'We gingen noodgedwongen akkoord met een flinke korting.' Volgens Veldhoven zorgt de strategie ervoor dat zorginstellingen onder de kostprijs gaan werken om kwaliteit te garanderen. De continuïteit van zorg komt daardoor in het gevaar. 'Massaontslagen zijn al aangekondigd en het huidige inkoopbeleid wordt de genadeklap. En de cliënt blijft straks verbaasd achter. Om over onze medewerkers nog maar te zwijgen.'

Van Rijn
Op het Twitteraccount van Van Rijn staat te lezen dat hij met veel wethouders in gesprek is over de hervormingen. Hij tweet dat 23 wethouders in Groningen en 26 in Noord-Holland aangeven dat zij klaar zijn voor de transitie. Wethouders in Utrecht en Gelderland geven een gelijksoortig positief bericht. Zij hebben wel enkele vragen en problemen, maar die worden opgelost volgens Van Rijn.
De staatssecretaris kwam deze week zelf ook in het nieuws doordat zijn vader geïnterviewd werd door het AD over de slechte zorg aan zijn vrouw. De staatssecretaris benadrukte dat de kwaliteit van de verpleeghuiszorg in het algemeen niet goed genoeg is. Maar het vergt tijd om de zorg voor mensen die intensieve en langdurige zorg nodig hebben, te verbeteren. 'Dat is niet met één vingerknip geregeld', zei hij. 'Mijn persoonlijke situatie is mijn inspiratiebron geweest om in de politiek te gaan. Dat is geen geheim. Dat de kwaliteit van zorg omhoog moet, wordt in heel Nederland breed gedeeld. Daarom is dat wat mij betreft de belangrijkste pijler onder de hervorming van de langdurige zorg.'

Premier Rutte
Premier Mark Rutte steunt Van Rijn en zegt zich te ergeren aan de 'onzin' die de media, maar ook politieke partijen verkondigen over de komende zorghervorming. 'Op tv zie je altijd de schrijnende gevallen', zei de premier. Hij snapt de zorgen maar is ervan overtuigd dat de veranderingen uiteindelijk goed zullen zijn. CDA-Kamerlid Mona Keijzer reageerde overigens verontwaardigd op de uitspraak van de premier. 'De minister-president moet de zorgen niet weg proberen te lachen. Iedereen die ik spreek die te maken heeft met een dementerend familielid of een kind met opvoedproblemen, zit in onzekerheid en maakt zich daarom ernstige zorgen.'

Ouderen in verwarring
De Unie KBO laat weten veel signalen binnen te krijgen van ouderen en hun mantelzorgers die in totale verwarring zijn over hun situatie in 2015. Volgens de organisatie hebben overheid en zorgkantoren besloten om geen nadere informatie te geven aan thuiswonende ouderen met zorgindicatie (voor verblijf). Zorgorganisaties waar ouderen te rade gaan weten het ook niet. Manon Vanderkaa, directeur Unie KBO: 'Vragen die wij vaak horen, zijn: 'Kan ik volgend jaar nog een beroep doen op dezelfde zorgverleners?', 'Wat moet ik volgend jaar betalen?', 'Kan ik nog rekenen op wijkverpleging gezien de grote tekorten?' Helemaal lastig is het als mensen een indicatie krijgen voor verblijf. Wat betekent dit voor hun wens om thuis samen oud te worden? Als ze opname weigeren, vervalt dan hun recht op zorg of geld? Ouderen willen graag weten waar ze aan toe zijn.'

Naar de rechter
De eerste cliënten stapten deze week naar de rechter om het wegvallen van huishoudelijke hulp aan te vechten. Het gaat om een bejaard stel van 88 en 89 jaar dat dankzij huishoudelijke hulp zelfstandig kan blijven wonen. Zij hadden zeven uur huishoudelijke hulp en de gemeente stopt - zonder nader onderzoek – per 1 januari met deze hulp. Het echtpaar heeft een voorlopige voorziening aangevraagd bij de rechter. De rechter moet nu oordelen of gemeenten, in dit geval het Friese Dantumadeel, in hun recht staan als zij huishoudelijke hulp voor gehandicapten en ouderen niet langer vergoeden zonder eerst met de inwoners te bespreken of zij zichzelf dan kunnen redden. Van Rijn laat vandaag in een brief weten dat gemeenten niet zonder overleg de huishoudelijke hulp mogen stoppen.

Online tool voor vragen over langdurige zorg
Volgens zorgverzekeraar Zilveren Kruis blijkt dat zorggebruikers en hun naaste omgeving vaak onzeker zijn waar ze vanaf 1 januari 2015 terechtkunnen. Zij hebben daarom en de website www.waarkrijgikmijnzorg.nl ontwikkeld. Op de website kan men met een online keuzemenu direct zien wat er in hun eigen situatie verandert. Langdurige zorg is bijvoorbeeld wijkverpleging, begeleiding en ondersteuning of zorg in een instelling. Dit is nu nog geregeld via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De rijksoverheid betaalt deze zorg uit premies die iedereen via de belasting afdraagt. Gemeenten en zorgverzekeraars nemen vanaf 1 januari 2015 een deel van de taken in de langdurige zorg en ondersteuning over. Maar welke zorg wordt nu door wie geregeld? En wie vergoedt deze zorg? Op de website zien zorggebruikers, maar ook mantelzorgers en zorgverleners waar men voor langdurige zorg terechtkan vanaf 1 januari 2015.

Mantelzorger niet geïnformeerd
De mantelzorger krijgt vanaf 2015 een belangrijke rol. Met ingang van het nieuwe jaar wordt veel landelijke zorg overgebracht naar gemeenten. In combinatie met de bezuinigingen betekent dat er meer inzet van mantelzorgers wordt gevraagd. Volgens de Mezzo, vereniging voor mantelzorgers, is bijna driekwart van de mantelzorgers nog niet geïnformeerd over de veranderingen en bezuinigingen die per 1 januari gaan gelden. In Nederland zorgen 2,6 miljoen mantelzorgers intensief of langdurig voor een ander. Daarvan zijn op dit moment circa 450.000 mantelzorgers zwaar- of overbelast. Liesbeth Hoogendijk, directeur Mezzo: 'Gemeenten kunnen wel de druk op mantelzorgers verhogen maar zij zijn er tegelijkertijd ook verantwoordelijk voor dat mantelzorgers de zorg kunnen blijven combineren met hun eigen leven. Uit het onderzoek blijkt dat bijna 60 procent van de mantelzorgers zich vaak zorgen maakt over de veranderingen in de zorg. Er gaat vanaf 2015 wel degelijk veel veranderen. Mantelzorgers moeten nu worden ondersteund.'

Zorgen, zorgen en nog eens zorgen
De lijst met mensen die klagen over de komende hervorming lijkt onuitputtelijk. Cliënten verliezen hun huishoudelijke hulp en vrezen straks niet meer bij elkaar te kunnen blijven. In de jeugdzorg gaan jeugdwerkers straks heftige situaties meemaken. Professionals in wijkteams leven in onzekerheid. Mensen met een pgb kampen eveneens met onzekerheid en zijn bang dat zij in hun bestedingsvrijheid beperkt worden. In het dossier Transitie verzamelt Zorgvisie alle berichtgeving rond de hervorming.

Bron: Zorgvisie